Kwota zmniejszająca podatek przyjmowana przy wyliczeniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych w 2021 r. na potrzeby obecnego ograniczenia składki ubezpieczenia zdrowotnego
Na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2561 ze zm.), wprowadzonego w ramach Polskiego Ładu, składka na ubezpieczenie zdrowotne podlega ograniczeniu do wysokości zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych ustalonej według przepisów obowiązujących na dzień 31 grudnia 2021 r. W praktyce mechanizm ten określany jest jako ustalanie tzw. „hipotetycznej” zaliczki na podatek dochodowy.
Przy sporządzaniu listy płac oznacza to, że jeżeli podatnik złożył pracodawcy stosowne oświadczenie (np. formularz PIT-2) uprawniające do uwzględniania kwoty zmniejszającej podatek, płatnik powinien uwzględnić tę kwotę również przy obliczaniu hipotetycznej zaliczki. Należy przy tym przyjąć wartość obowiązującą na dzień 31 grudnia 2021 r., tj. 43,76 zł.
Wątpliwości mogą pojawić się w sytuacji, gdy podatnik, korzystając z obecnie obowiązujących rozwiązań, złożył wniosek o stosowanie kwoty zmniejszającej podatek w wysokości niższej niż standardowa, np. 150 zł lub 100 zł miesięcznie. Problem wynika z faktu, że przepisy obowiązujące w 2021 r. nie przewidywały możliwości częściowego stosowania kwoty zmniejszającej podatek. Mogła być ona uwzględniana wyłącznie w pełnej wysokości albo nie była stosowana w ogóle.
Ani przepisy wprowadzające Polski Ład, ani obecnie obowiązujące regulacje nie zawierają bezpośrednich wyjaśnień dotyczących tej kwestii. W praktyce przyjmuje się jednak, że na potrzeby obliczenia hipotetycznej zaliczki kwota zmniejszająca podatek powinna zostać uwzględniona w pełnej wysokości obowiązującej na dzień 31 grudnia 2021 r., tj. 43,76 zł, niezależnie od tego, że przy obliczaniu bieżącej zaliczki stosowana jest obecnie jedynie jej część.
Należy jednak zaznaczyć, że od przedstawionej zasady istnieje wyjątek. W przypadku gdy ustalony „hipotetyczny” podatek dochodowy od osób fizycznych jest niższy niż 43,76 zł to w celu ustalenia „hipotetycznej” zaliczki na podatek dochodowy kwotę zmniejszającą podatek uwzględnia się wyłącznie do wysokości wyliczonego podatku.
Przepisy prawne
- Ustawa z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.)
